ಶಿಕ್ಷಣ: ‘ಜೆನ್- ಝೀಗೆ ಬೇಕಿದೆ ಕಾಳಜಿ
ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ಕಲಿಕೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಈ ಪೀಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೇ ನಂಟು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜೆನ್ ಝೀ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇವರು ಮೊಬೈಲ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿ ತಲೆಮಾರಿನ ಪೋಷಕರಿಗೂ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಬದುಕಬೇಕು, ತಾವು ನಂಬುವ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು. ಆದರೆ ಇದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ? ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ನಂತರದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಕ್ಕೂ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ನಾವು ಪುಸ್ತಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದವರು; ಅವರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವವರು. ನಾವು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನ, ಸಂವಹನ, ಮನರಂಜನೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳವರೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಪೋಷಕರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.
‘ಜೆನ್ ಝೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಪೀಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1997ರಿಂದ 2012ರ ನಡುವೆ ಜನಿಸಿದವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವರು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೀಳಿಗೆ. ಮೊಬೈಲ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಕಲಿಕೆ, ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶೈಲಿಯೂ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಜೆನ್ ಝೀ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಸಹಜ ನಂಟು. ಗೂಗಲ್ ಅವರ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅವರ ಸಂವಹನದ ವೇದಿಕೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗಿಗಳು. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವಯಂ ಕಲಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾಠಗಳಿಗಿಂತ ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಕಿರು ವಿಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ.
ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಇವರಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವೇಗದ ಬದುಕು ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳನ್ನೂ ತಂದಿದೆ. ನಿರಂತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ, ಏಕಾಂತ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕು.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಗ್ಯಾಜೆಟ್ಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಮತೋಲನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ಪರದೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದು, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕು. ತಮ್ಮ ಸಂತೋಷ, ಭಯ, ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ವಿಶ್ವಾಸದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಟೀಕಿಸುವ ಬದಲು, ಆಲಿಸುವ ಗುಣವನ್ನು ಪೋಷಕರು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯ.
ಕಲಿಕೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆ
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು; ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟದಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸ, ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮಹತ್ವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ದಯೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳು, ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಇಂದಿನ ಪೋಷಕತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಇಂದಿನ ಪೋಷಕರು ಕೇವಲ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿರುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಯುವ ಸಹಯಾತ್ರಿಗಳಾಗಬೇಕು. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವುದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನ ಆಚೆ ನೈಜ ಸ್ನೇಹ, ಕುಟುಂಬದ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರತಿ ತಲೆಮಾರು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಜೆನ್ ಝೀ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಸುವುದು ನಮ್ಮ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ, ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯೇ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ.