ಮರೆತುಹೋದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಗಳ ಪತ್ತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಏಕೀಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಚಾಲನೆ

ಸುದ್ದಿಒನ್,ನವದೆಹಲಿ,ಜೂನ್.2: ನಾಗರಿಕರು ತಮಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಮರೆತುಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯದೇ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ, ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಒಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

‘ಕಾಮನ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್’ (Common Landing Portal) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಈ ವೆಬ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲವು, ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ಗಳು, ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ಚಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಗೇಟ್ವೇ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ‘ನಿಮ್ಮ ಹಣ, ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು’ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಹೊಸ ಸೇವೆಯನ್ನು ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರರ ನೋಂದಣಿ (Registration) ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್, ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಒದಗಿಸುವ ಏಕೈಕ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ವಿಭಜಿತ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಪರಿಹಾರ
ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆ (DFS) ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಕ್ಕೂಟ (PSBA) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಇದುವರೆಗೆ ಇದ್ದ ವಿಭಜಿತ ಹಣಕಾಸು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸವಾಲಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಮರೆತುಹೋದ ಹಣವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಹೊಸ ಏಕೀಕೃತ ವೇದಿಕೆಯು ಆ ಎಲ್ಲಾ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂ. ನಾಗರಾಜು ಅವರು, “ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಹಕ್ಕಿನ ಆಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರುಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಹಣದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡೆಪಾಸಿಟ್ಗಳು: ಹಳೆಯ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವವರಿಗಾಗಿ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ (RBI) ‘ಉದ್ಗಮ್’ (UDGAM) ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿತಾಯ, ಸ್ಥಿರ (FD) ಮತ್ತು ಮರುಕಳಿಸುವ (RD) ಡೆಪಾಸಿಟ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರು ಇಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಬಹುದು. ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರಸುದಾರರು ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಈ ಹಣವನ್ನು ಆರ್ಬಿಐನ ‘ಡೆಪಾಸಿಟರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಅವೇರ್ನೆಸ್’ (DEA) ಫಂಡ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳು: ವಿಮಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (IRDAI) ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಪೋರ್ಟಲ್ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಮರುನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಳಾಸ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಉಳಿದಿರುವ ಜೀವವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಚೂರ್ಡ್ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇದು ಪಾಲಿಸಿದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾಮಿನಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್, ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಷೇರುಗಳ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಈ ಹೊಸ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿಯ (SEBI) ‘ಮಿತ್ರ’ (MITRA) ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಸತತ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸದೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ಫೋಲಿಯೋಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಪೋರ್ಟಲ್ ‘ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಫಂಡ್ ಅಥಾರಿಟಿ’ (IEPFA) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಸತತ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಾವತಿಸದ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯದ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಹಾಗೂ ಷೇರುಗಳನ್ನು IEPFA ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೇರುದಾರರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಪ್ಯಾನ್ (PAN) ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಐಡಿ (Demat ID) ನಂತಹ ಗುರುತಿನ ಪ್ಯಾರಾಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.

ಹಣ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?
ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ ಕೇವಲ ಹುಡುಕಾಟದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಹಣದ ನಿಜವಾದ ವಿಲೇವಾರಿ ಅಥವಾ ಕ್ಲೈಮ್ಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೇ ನೇರವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ, ಕ್ಲೈಮ್ ಮಾಡುವವರು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕ್ಲೈಮ್ ಫಾರ್ಮ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೆವೈಸಿ (KYC) ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಅಥವಾ ಅಸೆಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೃತಪಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಿಕರ ಖಾತೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಾರಸುದಾರರು ಅಥವಾ ನಾಮಿನಿಗಳು ಹಣವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಂಬಂಧದ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.