ಅನಿಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ..? LPG, CNG, LNG ಮತ್ತು PNG ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೇನು? ಯಾವ ಅನಿಲವನ್ನು ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ…?

ಸುದ್ದಿಒನ್ : ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಬಳಸುವ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲದ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಬ್ಬರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಬಳಸುವುದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂಧನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಾವು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

 

ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಸಿತವು ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅನಿಲಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿವೆಯೇ? ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಈಗ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಅನಿಲ ಎಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ…?
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ತೈಲದಂತೆ  ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮೀಥೇನ್ (CH4) ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಒಂದು ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ದ್ರವಗಳು, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಆವಿಯಂತಹ ಇತರ ಅನಿಲಗಳು ಸಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

 

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸತ್ತ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು (ಡಯಾಟಮ್‌ಗಳಂತಹವು) ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ತಳದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದವು.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಇವು ಮರಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋದವು. ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನವು ಈ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗಾಲ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಾಗಿ, ಕೆಲವು ಎಣ್ಣೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅನಿಲ ರೂಪದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಎರಡು ವಿಧಗಳು :
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು: ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಅವು ಎಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ಪದರವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದು ತುಂಬಾ ಸುಲಭ.
• ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು: ಇವು ಭೂಮಿಯೊಳಗಿನ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಶಿಲಾ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶೇಲ್ ಅನಿಲ, ಟೈಟ್ ಗ್ಯಾಸ್‌, ಸ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ ಬೆಡ್ ಮೀಥೇನ್. ಇವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಮೇಲಿರುವ ಅನಿಲವನ್ನು ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಆಳದಿಂದ ಬರುವ ಅನಿಲವು ಮೀಥೇನ್ ಜೊತೆಗೆ ನೀರಿನ ಆವಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಮೀಥೇನ್ ಅನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ನಾವು LPG (ಪ್ರೊಪೇನ್, ಬ್ಯುಟೇನ್) ಅನ್ನು ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಈ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಅನಿಲವನ್ನು CNG, LNG ಮತ್ತು PNG ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತೇವೆ.

 

ಅನಿಲದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ವಿಧಗಳಿವೆ?
ಅನಿಲದ ವಿಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಜನರು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ:

1. ಎಲ್‌ಪಿಜಿ (ದ್ರವೀಕೃತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅನಿಲ):
LPG ಎಂಬುದು ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಅನಿಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಕುದಿಸಿದಾಗ, ಹಗುರವಾದ ಅನಿಲಗಳಾದ ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಅನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ‘ಎಲ್‌ಪಿಜಿ’ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದಾಗ, ಅದು ಮೀಥೇನ್ ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅನಿಲವನ್ನು ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅದನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಮೀಥೇನ್ ಅನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟೇನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಅನಿಲವು LPG ಆಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಯೋಗಗಳು: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲವಾಗಿ ಇದು ನೀಲಿ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ.

2. ಸಿಎನ್‌ಜಿ (ಸಂಕುಚಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ)
ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಳಕೆ: ಕಾರುಗಳು, ಬಸ್ಸುಗಳು, ಆಟೋಗಳಂತಹ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನವಾಗಿ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.

3. ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ (ದ್ರವೀಕೃತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ)
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು -162°C ಗೆ ಸೂಪರ್ ಕೂಲ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದ್ರವವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದರ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು 600 ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಬಳಕೆ: ಅನಿಲ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳಿಲ್ಲದ ದೂರದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು, ಅದನ್ನು ಎಲ್‌ಎನ್‌ಜಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. PNG (ಪೈಪ್ಡ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ)
ಇದು ಕೂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಭೂಗತ ಪೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಬಳಕೆ: ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ. ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್‌ನಂತೆಯೇ, ನೀವು ಬಳಸುವ ಅನಿಲದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಪಾವತಿಸಬಹುದು.

ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ‘ ಆಂಶಿಕ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವಿಕೆ (Fractional distillation) ‘ ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ .
ಈ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರ ಗೋಪುರವು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 400°C (ಸುಮಾರು 750°F) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿದ ತೈಲವು ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಉಗಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ .
ಆವಿಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದರ ಉಷ್ಣತೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ರವಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

• ಗೋಪುರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (< 85°F): ಹಗುರವಾದ ಅಡುಗೆ ಅನಿಲ (LPG) ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ (85°F – 650°F): ಪೆಟ್ರೋಲ್, ನಾಫ್ತಾ, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ (> 650°F) : ಭಾರವಾದ ಅನಿಲ ತೈಲ (ಲೂಬ್ರಿಕಂಟ್‌ಗಳು), ಸಮುದ್ರ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಟಾರ್ ಆಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.

ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ vs ಜೈವಿಕ-CNG

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಪರಿಸರ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇಂಧನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಜೈವಿಕ ಅನಿಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಕೊಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೈವಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದಾಗ, ಮೀಥೇನ್ ಅಂಶವು ಶೇಕಡಾ 90 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಜೈವಿಕ-CNG ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (CNG) ಯಂತೆಯೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

source https://suddione.com/how-is-gas-produced-what-are-the-differences-between-lpg-cng-lng-and-png/